De arbeidsmarkt verandert. BibliotheekWerk verandert mee.

Stappen richting 2030

Het werk in de bibliotheek verandert. Dat zien we terug in de arbeidsmarktanalyse 2025. Digitalisering, nieuwe vormen van dienstverlening en veranderende behoeften van bezoekers hebben invloed op het werk van medewerkers én op organisaties.

Zo verschuift de uitleen steeds meer van fysieke boeken naar e-books en luisterboeken. Tegelijkertijd groeit het aantal activiteiten en jeugdleden. Hoewel het aantal bibliotheken en servicepunten afneemt, stijgt het aantal medewerkers (+19%) en vrijwilligers (+23%).

Deze ontwikkelingen brengen nieuwe vragen met zich mee. Hoe trek je voldoende medewerkers aan? Hoe zorg je dat medewerkers zich blijven ontwikkelen? Welke invloed heeft AI op het werk? En hoe organiseer je de samenwerking tussen medewerkers en vrijwilligers?

Arbeidsmarktvraagstukken richting 2030

De komende jaren staan bibliotheken voor verschillende arbeidsmarktvraagstukken. Het blijft belangrijk om voldoende gemotiveerde en deskundige medewerkers aan te trekken en te behouden in een krappe arbeidsmarkt. Tegelijkertijd verandert het werk, waardoor medewerkers zich moeten blijven ontwikkelen en nieuwe kennis en vaardigheden nodig zijn.

Ook goed werkgeverschap blijft een belangrijk thema. Een veilige werkomgeving, ruimte voor ontwikkeling, inclusief leiderschap en passende arbeidsvoorwaarden dragen bij aan duurzame inzetbaarheid en werkplezier. Daarnaast roept de opkomst van AI nieuwe vragen op over werkzaamheden, rollen en benodigde competenties. Ook de groeiende inzet van vrijwilligers vraagt om ondersteuning en een goede samenwerking tussen vrijwilligers en betaalde medewerkers.

Om bibliotheken en POI’s hierbij te ondersteunen, volgt BibliotheekWerk ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Op basis van die inzichten ontwikkelt en deelt BibliotheekWerk kennis, brengt het partijen uit de sector met elkaar in verbinding en vertaalt het nieuwe inzichten naar praktische voorbeelden en instrumenten die organisaties helpen bij hun personeels- en organisatievraagstukken.

Eerste stappen richting 2030

Om uitvoering te geven aan de koers richting 2030 werkt BibliotheekWerk in 2026-2027 aan een aantal projecten die bibliotheken en POI’s ondersteunen bij vraagstukken die nu spelen en bij de ontwikkelingen die de komende jaren belangrijker worden.

• Kennisbasis op orde
  De Arbeidsmarktanalyse van BibliotheekWerk vormt de kennisbasis over arbeidsmarktontwikkelingen. Omdat de respons – met name onder medewerkers – terugloopt, moderniseren we in 2026 de onderzoeksaanpak zodat de analyse ook in de toekomst een betrouwbare basis blijft voor beleid en besluitvorming.
• Denktank Kunstmatige intelligentie en werk
  AI verandert het werk in bibliotheken en de manier waarop organisaties hun personeel inzetten. In deze denktank verkennen we de gevolgen van AI en vertalen we die naar inzichten voor werkgevers en sociale partners.
• Onderzoek naar werken met vrijwilligers
  We onderzoeken hoe organisaties vrijwilligers inzetten, welke ondersteuning zij nodig hebben en hoe dit verder kan worden versterkt. De resultaten vertalen we naar een advies voor de sector.
• Versterken van diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid (dig)
  We helpen bibliotheken om DIG structureel te verankeren in beleid en praktijk. Dat doen we met praktische tools, kennisdeling en het stimuleren van samenwerking.
• Onderzoek ondersteuningsaanbod strategische personeelsplanning
  We brengen in kaart welke ondersteuning voor strategische personeelsplanning beschikbaar is, hoe deze wordt gebruikt en waar aanvullende behoeften liggen. Daarmee helpen we bibliotheken beter voorbereid te zijn op toekomstige personeelsvraagstukken.

Op de hoogte blijven

Wil je op de hoogte blijven van de projecten en ontwikkelingen van BibliotheekWerk? Abonneer je dan op de nieuwsbrief